Ograniczenie odpowiedzialność za długi spadkowe

24 maj 2016


Ograniczenie odpowiedzialność za długi spadkowe

Ustawa zmieniająca przepisy spadkowe.

Z dniem 18 października 2015 r weszła w życie ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 539).  W art. 8 tejże ustawy dokonano istotnej nowelizacji przepisów prawa spadkowego w zakresie przyjęcia spadku przez spadkobiercę a tym samym ograniczono odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe.

Zmiany dla spadkobierców i zapisobierców.

Otóż spadkobierca, który w terminie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o tytule swojego powołania do spadku nie złoży żadnego oświadczenia odnośnie do jego przyjęcia lub odrzucenia, nabywa spadek z dobrodziejstwem inwentarza, Oznacza to tyle, że jeżeli w skład masy spadkowej wchodzą długi, to spadkobierca dziedziczy je tylko do wartości spadku. Tym samym, gdy długi spadkodawcy są większe niż jego majątek, to spadkobierca tak naprawdę nic nie odziedziczy, bo całość majątku zostanie przekazana na zaspokojenie wierzycieli. Jest to istotna zmiana w stosunku do uprzednich uregulowań prawnych, w których to nieświadomi zagrożeń członkowie rodziny dziedziczyli po spadkodawcy lub zapisobiercy jego długi i musieli je spłacać latami lub przez całe życie.

Sposoby przyjęcia spadku. 

Spadkobierca może przyjąć spadek lub go odrzucić. Jeżeli zdecyduje się na jego przyjęcie może przyjąć go na dwa sposoby:

I. przyjęcie spadku wprost

           – bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe,


II. przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

           – z ograniczeniem tej odpowiedzialności tylko do wartości samych aktywów (czyli wszystkiego, co nie stanowi długu).

Przyjęcie lub odrzucenie spadku.

Co do zasady spadkobierca winien złożyć oświadczenie przed sądem lub notariuszem o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku. Takie oświadczenie może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o nim.

W poprzednim stanie prawnym brak złożenia przez spadkobiercę oświadczenia w tym terminie był równoznaczny z przyjęciem spadku wprost, a więc również z długami jeżeli takowe wchodziły w skład masy spadkowej.

Obecnie ustawodawca zmienił regulujący tę kwestię artykuł 1015 § 2 k.c. i zapisał w nim, że  „brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza”. Ma on zastosowanie do wszystkich spadków otwartych od dnia 18 października 2015 r.

Ochrona osób słabszych.

Ustawą z dnia 20 marca 2015 r. zlikwidowano dyskryminującą sytuację prawną osób małoletnich i ubezwłasnowolnionych, które nie mogły ze względu na wiek lub chorobę złożyć osobiście w ustawowym terminie żadnego oświadczenia co do spadku.

Obecnie spadkobiercy małoletni lub pełnoletnimi, ubezwłasnowolnieni albo co do których istnieje podstawa do ubezwłasnowolnienia, oraz osoby mające pełną zdolność do czynności prawnych, jak również osoby prawne nieskładające oświadczenia co do spadku, pozostają w jednakowej sytuacji – są traktowani tak, jak spadkobiercy składający oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. 

Podsumowanie.

Zatem skutkiem prawnym milczenia spadkobiercy co do przyjęcia lub odrzucenia spadku jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Oczywiście spadkobierca nadal może złożyć oświadczenie woli odnośnie do spadku po danym spadkodawcy. Swoboda w tym zakresie nie została ograniczona, może więc przyjąć spadek wprost lub spadek odrzucić. Przed upływem powyższego terminu może też złożyć oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Należy jednak podkreślić, że znowelizowane przepisy kodeksu cywilnego mają zastosowanie wyłącznie do spadków otwartych od dnia wejścia w życie ustawy. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. przepisów kodeksu cywilnego w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą nie stosuje się do spadków otwartych przed dniem jej wejścia w życie.

Ewelina Czepil
Kancelaria Prawna Czepil

Ta witryna internetowa korzysta z plików cookie. Pozostając na niej wyrażasz zgodę na korzystanie z cookie.
Przeglądarka internetowa umożliwia zablokowanie plików cookie.

Zamknij [X]